Rdzawo-złote mchy porastające pola lawy, rześkie powietrze i światło, które wydobywa z surowego krajobrazu niesamowitą głębię kolorów – Złoty Krąg (Golden Circle) jesienią to jedna z najbardziej spektakularnych tras widokowych na Islandii. Po letnim szczycie sezonu ruch na drogach wyraźnie maleje, a pogoda wciąż pozwala na swobodną, jednodniową pętlę ze stolicy bez konieczności mierzenia się z głębokim zimowym śniegiem. Choć to najpopularniejszy szlak turystyczny na wyspie, skupiający tektoniczne szczeliny Parku Narodowego Thingvellir, buchający wrzątkiem Geysir oraz potężną kaskadę wodospadu Gullfoss, wcale nie musisz dzielić tych widoków z dziesiątkami wycieczkowych autokarów z Reykjavíku. Wystarczy drobna modyfikacja kolejności przystanków i odpowiednie wyczucie godzin przyjazdu. Przygotowaliśmy sprawdzony, jednodniowy plan zwiedzania, który krok po kroku poprowadzi Cię przez największe atrakcje trasy w rytmie pozwalającym poczuć prawdziwą, dziką przestrzeń Islandii w jej najpiękniejszej, jesiennej odsłonie.
Skorzystaj z Booking.com gdzie znajdziesz najlepsze hotele i apartamenty
Potrzebujesz samochodu podczas wakacji, zarezerwuj z Discovercars.com
Ciebie to nic nie kosztuje, a ja pozyskam środki na następne artykuły. Z góry Ci dziękuję!
Dlaczego jesień to najlepszy czas na przejechanie Złotego Kręgu?
Wyprawa na Islandię wczesną jesienią (od września do końca października) to zdaniem wielu podróżników kompromis pomiędzy letnią dostępnością dróg a zimową magią arktycznych nocy.
- Złota jesień w tundrze (haustlitir). Niskie brzozy karłowate, mchy, trawy i porosty w Parku Narodowym Thingvellir i dolinach barwią się na intensywne odcienie żółci, pomarańczu i czerwieni. Tworzą wówczas niesamowity kontrast z ciemną, zastygłą lawą bazaltową.
- Powrót nocy i szansa na zorzę polarną (Aurora Borealis). W odróżnieniu od lata z białymi nocami, jesienią zmrok zapada już około godziny 18:00–20:00. Przy bezchmurnym niebie i odpowiedniej aktywności słonecznej możesz też podziwiać zorzę nad gejzerami lub wodospadem Gullfoss.
- Czyste drogi bez zimowych zasp. We wrześniu i w październiku główna pętla (drogi nr 36, 37, 35) jest w pełni przejezdna dla aut osobowych bez konieczności jazdy po głębokim śniegu.
- Spadek liczby turystów. Liczba wycieczek autokarowych zauważalnie maleje, a na parkingach i platformach widokowych nie trzeba przeciskać się przez tłumy.
Jak ominąć autokary z Reykjavíku: kluczowe godziny i odwrócony kierunek trasy
Klasyczna wycieczka autokarowa z Reykjavíku rusza między 08:30 a 09:30 rano. Wszystkie duże grupy poruszają się w tym samym, przewidywalnym rytmie zgodnie z ruchem wskazówek zegara:
- Thingvellir: godz. 09:30–11:30
- Geysir / Haukadalur: godz. 12:00–14:00 (połączone z lunchem w wielkich stołówkach)
- Gullfoss: godz. 14:30–16:00
- Powrót do Reykjavíku przez Selfoss około 17:30–18:30.
Strategia odwróconego kierunku pętli
Zamiast jechać drogą nr 36 prosto do Thingvellir, rusz rano z Reykjavíku drogą nr 1 na południe przez Hveragerði i Selfoss, a następnie skręć w drogę nr 35 w stronę Kerið i Gullfoss. Gdy autokary tłoczą się w Thingvellir, Ty będziesz podziwiać Gullfoss i Geysir przy pustych alejkach. Do Thingvellir dotrzesz późnym popołudniem (po 15:30), gdy wycieczki zorganizowane będą już dawno w drodze powrotnej.
Strategia wyjazdu przed świtem
Wyjedź z hotelu o 07:00–07:30 rano. Poranny brzask nad szczelinami Thingvellir bez ani jednego autokaru na horyzoncie to jedno z najbardziej poruszających doświadczeń w całej południowej Islandii.
Park Narodowy Thingvellir: spacer między płytami tektonicznymi w jesiennych barwach
Thingvellir (Þingvellir) to miejsce wyjątkowe – zarówno z perspektywy geologicznej, jak i historycznej. W 2004 roku park został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Geologia na wyciągnięcie ręki
To właśnie tutaj, północnoamerykańska i euroazjatycka płyta tektoniczna nieustannie oddalają się od siebie w tempie około 2 cm rocznie. Spacer po dnie głębokiego kanionu Almannagjá pozwala dosłownie przejść między dwoma kontynentami. Ściany z czarnego bazaltu poprzecinane są pionowymi szczelinami, z których najsłynniejsza to zalana krystaliczną wodą szczelina Silfra.
Serce islandzkiej tożsamości
W Thingvellir w 930 roku powstał Althing (Alþingi). Jest on uznawany za jeden z najstarszych parlamentów na świecie. Na Skale Praw (Lögberg) corocznie odczytywano prawa i rozstrzygano spory klanowe wikingów.
Wskazówka: Odwiedź także mały wodospad Öxarárfoss, spadający kaskadą ze ściany ryftu Almannagjá na pole ciemnych otoczaków.
Dolina Haukadalur i gejzer Strokkur: jak bezpiecznie podziwiać wybuchy wrzącej wody?
Kierując się dalej na wschód drogą nr 37, dotrzesz do geotermalnego pola Haukadalur. Ziemia przybiera tu niesamowite barwy. Od rdzawego brązu, przez siarkową żółć, aż po szarą glinkę. Dodatkowo z bulgoczących fumaroli i kociołków błotnych unosi się gęsta para o zapachu siarkowodoru.
Wielki Geysir i niestrudzony Strokkur
Wielki Geysir, od którego pochodzi ogólnoświatowa nazwa wszystkich tego typu zjawisk, jest obecnie uśpiony i eksploduje niezwykle rzadko. Całą uwagę przykuwa jednak jego mniejszy sąsiad – Strokkur:
- Wyrzuca słup wrzącej wody i pary na wysokość 20–30 m regularnie co 5–10 minut.
- Tuż przed wybuchem woda w błękitnym leju zapada się na ułamek sekundy, po czym nadyma się w ogromny, szmaragdowo-turkusowy bąbel pary, który eksploduje w niebo.
Bezpieczeństwo w strefie geotermalnej
Jesienią niska temperatura powietrza sprawia, że para z gejzerów jest wyjątkowo gęsta. Nigdy nie przekraczaj niskich lin wyznaczających ścieżki. Temperatura wody w źródłach wynosi 80–100°C, a cienka skorupa ziemi poza szlakiem grozi zapadnięciem i poparzeniem. Zawsze sprawdzaj kierunek wiatru. Ponadto stawaj z nawietrznej strony gejzeru, aby uniknąć opadu gorącej wody prosto na ubranie i obiektyw aparatu.
Potężny wodospad Gullfoss: punkty widokowe, mgła wodna i oblodzone ścieżki
Zaledwie 10 minut jazdy od Haukadalur znajduje się punkt kulminacyjny pętli – potężny, dwustopniowy wodospad Gullfoss (Złoty Wodospad) na lodowcowej rzece Hvíta, spływającej z lodowca Langjökull.
Rzeka załamuje się najpierw pod kątem na 11-metrowym stopniu, by chwilę później z ogłuszającym rykiem runąć 21 metrów w dół w wąski, głęboki na ponad 70 metrów kanion skalny. Woda uderzająca o skały generuje potężną chmurę aerozolu, która w słoneczne dni tworzy nad kanionem spektakularne, podwójne tęcze.
Jesienne punkty widokowe i oblodzenia
Do dyspozycji są dwie platformy widokowe:
- Górny taras przy centrum dla zwiedzających. Bezpieczny, panoramiczny widok na cały kanion i meandry rzeki.
- Dolna ścieżka schodząca na skalną półkę tuż obok spadającej kaskady. Oferuje niesamowitą, surową bliskość żywiołu, jednak wymaga szczególnej ostrożności. Jesienią, gdy temperatura spada w okolice zera, aerozol wodny natychmiast zamarza na drewnianych schodach i skalnej ścieżce. Cienka, niewidoczna warstwa lodu (black ice) bywa skrajnie zdradliwa. Jeśli schodzisz na dół, załóż turystyczne raczki i nieprzemakalną kurtkę z membraną.
Ukryte perełki na trasie: krater Kerið, Secret Lagoon i szklarnia pomidorów Friðheimar
Aby Twoja jesienna wyprawa po Złotym Kręgu była kompletna, uzupełnij trzy główne punkty o mniej zatłoczone, a równie fascynujące przystanki:
Krater wulkaniczny Kerið
Formacja ma około 3000 lat. Zachwyca też niesamowitą paletą barw: strome zbocza krateru pokrywa czerwona i bordowa lawa porośnięta zielonymi mchami. Dodatkowo na dnie znajduje się głębokie, nieruchome jezioro o intensywnie turkusowym kolorze. Spacer koroną krateru oraz zejście schodami na sam brzeg wody zajmuje około 40 minut (wstęp jest płatny, ok. 400–500 ISK).
Szklarnie pomidorów Friðheimar (Reykholt)
Jest to niezwykłe gospodarstwo ogrodnicze zasilane w 100% czystą energią geotermalną i wodą ze źródeł. Wewnątrz gigantycznych szklarni pośród krzaków pomidorów urządzono restaurację, w której zjesz kultową, gorącą zupę pomidorową serwowaną w formie nielimitowanego bufetu z domowym, świeżo pieczonym chlebem. To idealne miejsce na ogrzanie się w chłodny jesienny dzień (wymagana wcześniejsza rezerwacja stolika online!).
Secret Lagoon (Gamla Laugin) w Flúðir
Najstarszy naturalny basen termalny na Islandii (założony w 1891 roku). Zamiast betonu i luksusowego blichtru błękitnej Blue Lagoon, znajdziesz tu parujący basen z naturalnym dnem z drobnego żwiru, otoczony małymi bulgoczącymi gejzerami. Woda ma stałą temperaturę 38–40°C przez cały rok. Kąpiel pod jesiennym, ciemniejącym niebem w oparach siarkowej pary to najlepszy sposób na regenerację po całym dniu na szlaku.
Gdzie się zatrzymać? Polecane noclegi na trasie Złotego Kręgu
Zamiast wracać wieczorem na nocleg do hałaśliwego Reykjavíku, warto przenocować bezpośrednio na trasie Złotego Kręgu. Daje to też szansę na podziwianie zorzy polarnej oraz pozwala następnego dnia płynnie kontynuować podróż w stronę południowego wybrzeża (wodospady Seljalandsfoss i Skógafoss). Oto trzy sprawdzone propozycje zakwaterowania:
Hotel Geysir (Haukadalur)
Luksusowy, czterogwiazdkowy hotel położony bezpośrednio naprzeciwko geotermalnego pola Haukadalur – do buchającego gejzeru Strokkur dojdziesz stąd w zaledwie 3 minuty spacerem. Dodatkowo budynek zachwyca nowoczesną, skandynawską architekturą, która harmonijnie wtapia się w krajobraz dzięki elewacjom z drewna modrzewiowego, cortenu i kamienia. Wnętrza są przestronne, minimalistyczne i wykończone naturalnymi materiałami. Z panoramicznych okien restauracji można obserwować słupy pary unoszące się nad ziemią. Nocleg w tym miejscu pozwala też wyjść do gejzerów o zmierzchu lub wczesnym rankiem, gdy w dolinie nie ma absolutnie nikogo.
Torfhús Retreat (Selfoss / Flúðir)
Unikalny, ekskluzywny kompleks inspirowany historycznymi, tradycyjnymi islandzkimi domami torfowymi (torfbæir). Posiadłość leży w zacisznej okolicy niedaleko Flúðir. Każdy apartament i niezależny domek został wzniesiony z kamienia wulkanicznego, dębowego drewna i darni, oferując jednocześnie najwyższy, luksusowy standard hotelowy. Największą atrakcją są prywatne, wyłożone bazaltem baseny termalne z gorącą wodą geotermalną (hot tubs), usytuowane na zewnątrz każdego domku. To również wymarzone miejsce do wypatrywania zorzy polarnej w jesienną noc z kieliszkiem wina w gorącej kąpieli.
Litli Geysir Hotel (Haukadalur)
Bardzo przytulny, kameralny hotel trzygwiazdkowy usytuowany tuż obok Hotelu Geysir i strefy geotermalnej. Oferuje proste, ale niezwykle czyste i ciepłe pokoje urządzone w tradycyjnym, jasnym stylu nordyckim. Goście cenią ten obiekt także za domową atmosferę, obsługę, śniadania z lokalnymi przysmakami oraz znacznie bardziej przystępną cenę niż w sąsiednich luksusowych resortach. To też znakomity, strategiczny wybór na spokojną bazę noclegową w samym sercu najciekawszych atrakcji Golden Circle.
Podsumowanie
Złoty Krąg przejechany jesienią własnym samochodem to kwintesencja surowego piękna Islandii. Wybierając odwrócony kierunek trasy, całkowicie unikniesz autokarowego zgiełku, a jesienna paleta barw w Thingvellir, ryk lodowcowej wody w kanionie Gullfoss i hipnotyzujące bąble pary gejzeru Strokkur zyskają intymny, głęboki wymiar. Kończąc dzień rozgrzewającą zupą pomidorową we Friðheimar i kąpielą w parującej Secret Lagoon, doświadczysz Islandii w jej najbardziej autentycznym, majestatycznym wydaniu.
Czytaj także: Malownicze kratery na Islandii, które warto zobaczyć – zwiedzanie
Autorka: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim. Ulubione miejsce do pracy: wyspa Korčula w Chorwacji.
